Dolar Neden ve Nasıl Yükselir? Nasıl Düşer?

Dolar Neden ve Nasıl Yükselir? Nasıl Düşer?

Doların düşmesi veya yükselmesi, ülkelerdeki döviz talebine ve miktarına bağlı olarak değişen bir durumdur. Söz konusu ülkede yeteri kadar döviz bulunmuyorsa, bu sebepten ötürü dövize olan ihtiyaç karşılanamazsa, dövizde artma meydana gelecektir. Yani yerel para biriminde döviz karşısında değer kaybı oluşacaktır. Dövizin fiyatının artması ve yükselmesi buna bağlı olarak değişkenlik gösterir. Ülkenin cari açığı olması yine bu sebeple açıklanabilmektedir.

Dolar Nasıl Yükseliyor?

Örneklendirmek gerekirse eğer, bir ürünün miktarı eğer istek veya talebin karşısında yetersiz kalması sonucunda oluşan fiyat artması durumudur.

Dolar neden ve nasıl yükseliyor? Nasıl düşüyor? Bu soruların aslında diğer bir şekli “ Türk Lirası nasıl değer kaybediyor ya da nasıl değer kazanıyor ?” olarak sorulabilir. Doların düşmesi veya yükselmesi denilen olgu, aslında Türk lirasının değer kazanıp kaybetmesiyle doğru orantılı bir süreçtir. Dolar neden yükselir sorusunun cevabı, Türk lirasının dolar karşısında değer kaybetmesi ve yine aynı bağlamda doların değer kaybetmesi ise Türk lirasının dolar karşısında değer kazanması anlamına gelmektedir.

Dolar Neden Yükselir?

Bir ülkenin yerel para biriminin, döviz karşısında değer kaybetmesinin belli başlı sebepleri vardır. Bunları başlıca sıralamak gerekirse;

  • Söz konusu ülkenin kasasındaki yetersiz döviz miktarı
  • Üretim sonucu oluşan ihracatın yetersizliği
  • Üretim olmaması
  • Tüketim miktarının üretim miktarından fazla olması
  • Ülke içinde döviz ile yatırım yapan yatırımcı yetersizliği
  • İthalat yapabilmek için dövize ihtiyaç duyulması ve ülkede gerekli döviz miktarı karşılanamaması. Bu sebep sonucunda zamlanma meydana gelmesi.
  • Döviz cinsinden dış borç olması
  • Enflasyon oranlarındaki farklar. 2 ülke arasındaki enflasyon farkı ile para biriminin değerlerinin biçilmesinin paralel olması

gibi binlerce madde sıralanabilir. Asıl tartışılması gereken konu yükselişin önüne geçebilmekten geçmektedir.

Türkiye’de Dolar Neden Artıyor?

Maddeler halinde basitçe sıralama yapmak gerekirse;

  • Piyasadaki Türk Lirası miktarının bollaşması değer kaybetmesine yol açmaktadır.
  • Kontrollü dalgalanma sağlanamaması. Türk Lirası varlıklarının satılması ile dövize yönelim.
  • Birçok ülke gibi Türkiye’nin dahil faiz olarak ekside olması. Bunun karşısında Amerika Birleşik Devletleri’nin yüksek faiz verebiliyor oluşu.
  • İhracatın ciddi bir şekilde düşmüş olması.
  • Turizm gelirlerinin azalması
  • Güncel olarak salgın sebebiyle oluşan ve sektörlerde oluşan ekonomik çalkantılar.
  • CDS primleri olarak adlandırılan, yani “Kredi Temerrüt Takası” nın çok yükselmeye devam etmesi.
  • Siyası gerilimlerin artması
  • Ülkedeki rezervlerin zayıflığını fark eden fonlardaki kurgulanmış ataklar.

Buna benzer birçok madde yine ülkemizdeki dolar kurunun artmasını tetikleyen unsurlardır.

Dolar Nasıl Düşer?

Herhangi bir ülke için, doların veya dövizin düşmesi, diğer bir tabirle yerel para biriminin değer kazanması yine maddelerce sıralanabilir. Referans olarak Türkiye’yi örnek göstermek gerekirse;

  • Sıcak para olarak nitelendirilen, diğer bir adı portföy yatırımları olan girişlerin Türkiye’ye ulaşması.
  • CDS yani Risk primi veya Kredi Temerrüt Takası olarak adlandırılan olgunun, ekonomiye atılan olumlu adımlar sonucu düşmesi.
  • Türkiye’nin kredibilitesinin artması.
  • Merkez Bankasından verilen talimatlar sonucunda faizlerin arttırılması.
  • Bu sebep dolayısıyla paranın sıkılaştırılması. Bu iç değer artması olarak nitelendirilir.
  • Prim sağlayan ve kâr satışı yapılabilecek süreçlerin yaşanmasına olanak vermek.
  • Para birimlerinin değerli olduğu ülkelerde teşvik oluşturmak.
  • Küresel piyasada oluşan veya oluşabilecek olumlu gelişmelerin iç piyasaya yansımasını sağlamak.
  • Yurtdışı yatırım bankaları aracılığı ile Türkiye’ye destek gelmesi.

gibi temel maddeler, doların düşmesi için oluşması gereken süreçledir.