Kredi notu nedir?

Kredi notu nedir?

Kredi Notu Nedir?

Kredi notu ya da kredi skoru olarak ifade edilen sistem; kişilerin borç ödeme alışkanlıklarını gösteren rakamsal bir değerdir. En basit ifadeyle kredi puanı için “kişilerin ekonomik karnesidir” tanımlaması yapılabilir. Kredi notu; kişinin kredi çekmesinden beyaz eşya ya da telefon almasına kadar pek çok farklı alanda karşısına çıkan, olumlu ya da olumsuz şekilde kişiye referans niteliğinde bulunan önemli bir göstergedir.

Türkiye’de bankacılık sektörünün sağlam temeller üzerine oturması ve daha güvenli şekilde işlemesi için 11 Nisan 1995 tarihinde Kredi Kayıt Bürosu kurulmuştur. Başlangıçta 11 bankanın katılımı ile kurulan Kredi Kayıt Bürosu günümüzde bütün bankalara ve finans kuruluşlarına hizmet vermektedir. Ülkemizde Kredi Kayıt Bürosunca (KKB) kurulan Findeks tarafından tutulan kredi puanı bu nedenle; “Findeks kredi notu” ya da “KKB skoru” adları ile de anılmaktadır.

kredi notu nedir

Kredi Notu Ne İşe Yarar?

Kredi puanı hem bankalar, hem de müşteriler için önemli bir parametredir. Bankalar; kendilerinden kredi ya da finansman talebinde bulunan müşterilerin borç ödeme geçmişlerini ve borçlarına olan sadakatlerini hiçbir yoruma ya da sübjektif görüşe mahal bırakmaksızın öğrenme gereği hissederler. Böylece piyasaya sağlanan kredilerin geri dönüş oranı yükselir. Batık kredi oranı önemli ölçüde azalır. Piyasalarda güven ortamı tesis edilir, bu ortamın devamlılığı sağlanır. Bu sayede bankaların zararları azalır. Piyasada enflasyon ve yüksek faiz gibi negatif kavramlar baskılanır.

Kredi notunun bankalara, kredi ve finansman sağlayan kurum ve kuruluşlara faydası olduğu gibi kişilere de faydası bulunmaktadır. Zira kişiler kredi kullanırken; kefil, teminat, ipotek vb. gibi talepleri karşılamak durumunda kalabilmektedir. Oysa kredi notu yüksek olan, daha önce kullandığı kredileri düzenli şekilde ödediği görülen müşterilerden bankalar genellikle kefil talep etmezler. Aynı şekilde teminat ve ipotek talebi de kredi notu düşük olan müşterilere nazaran çok daha nadir; ancak yüksek miktarlı krediler için talep edilebilmektedir.

Kredi puanı yüksek olan müşteriler, kredi skoru nispeten daha düşük olan müşterilere nazaran daha cazip orandan kredi kullanma fırsatına erişir. Bu sayede kredi maliyetleri düşer, ödenen kredi taksiti azalır. Ev, araba vb. gibi mülk alırken daha az maliyet altına girilir. Beyaz eşya, telefon vs. alınırken de kredi notu müşteri karşısına olumlu ya da olumsuz şekilde çıkabilmektedir. Bunlar kredi notunun müşteriye doğrudan katıklarıdır. Ayrıca kredi notu tutulmasının; batık kredileri azaltması, enflasyonu ve yüksek faizi baskılaması vb. gibi etkileri olduğundan ve bu maliyetlerin de borcuna sadık müşterilere dolaylı olarak yansımasından kurtulmuş olunur.

Kredi Notu Neden 0 Olur?

Kredi notu skalası 1 ile 1900 arasında değişiklik göstermektedir. “1” en düşük puan iken, 1900 en yüksek puan olarak kabul edilir. Ekonomik olarak durumu iyi, borç ödeme alışkanlığı yüksek, borcuna sadık kişilerin puanları üst limit olan 1900 seviyesine yakınken; ekonomik olarak “çok riskli” görülen müşterilerin notu da 800 puanın altındadır.

Kredi notunun “sıfır” olması bahse konu kişinin “her zaman” riskli olarak kabul edildiğini göstermez. Zira “0” kredi notu skalasının dışında yer alır. Kredi notunun sıfır olma nedeni; daha önce söz konusu müşterinin kredi ya da kredi kartı vb. gibi hiçbir finansman kullanmamasından kaynaklanabilir. Kişi hakkında olumlu yahut olumsuz bir puan oluşmaması durumunda müşterinin kredi notu sıfır olarak görünebilir. Buna ek olarak kredi puanı hesaplanmama sebepleri şunlardır:

  • 18 yaş altı kişilerin kredi notu olmaz.
  • Hayatı boyunca kredi ürünleri (kredi kartı, kredi, kredili mevduat hesabı vb.) kullanmayan kişilerin kredi notu oluşmaz.
  • Son yıl içerisinde kredi ya da kredi kartı olmayan kişiler için kredi puanı oluşmaz.
  • Son yıl içerisinde yasal takibe düşen kişilerin kredi skoru oluşmaz.
  • 3 aydan eski kredi kartı ya da kredisi olmayan kişileri kredi notu oluşmaz.
  • Son ödeme tarihinden itibaren 90 gün geçen ve ödenmemiş kredi borcu bulunan kişilerin kredi notu olmaz.
  • Son 12 ayda bir ya da daha fazla kredi hesabı “zarara atılan” veya “varlık yönetim şirketine devrolan” müşterinin kredi puanı olmayabilir.

Ödenmemiş kredi borcu olmayan ancak kredi puanı sıfır olan müşteriler için bankalar genellikle kişinin maddi durumuna; gelir kalemlerine ve mal varlığına bakarak uygun bir kredi sağlarlar. Kişi bu krediyi düzenli olarak bankaya geri ödediğinde kredi skoru en yüksek seviye olan 1900 civarında oluşur. Kredi kullanmak istemeyen kişiler için bu yöntem kredi kartı ya da KMH ile de sağlanabilir. Kredi kartı kullanmaya başlayan ve ödemelerini düzenli olarak yapan kişinin yüksek seviyeden kredi notu oluşur.

Kredi Notu Kaç Olmalı?

1 ila 1900 arasında bir puanlamayla sağlanan kredi notunuz, en az 1000 seviyesinde olmalıdır. Aksi durumda, 1000 ve altında olan bir kredi notunun riskli bölgede olduğu rahatlıkla söylenebilmektedir.

Günümüzde riskli bölgede bulunan kredi notlarına sahip kişiler herhangi bir biçimde uzun süreli araba kiralayamaz, kredilerden yararlanamaz; yararlansa dahi çok büyük teminatlar tarafından istenebilmektedir.

Oysa, 1000 ve üzeri kredi notuna sahip herhangi bir kişi, rahatlıkla kredi kullanabilmesinin yanında aynı zamanda finansal bütün iştiraklerden de yararlanabilir.

Bakıldığında, günümüzde 1000 ve altının riskli grupta; 1000 ve üstü kredi notunun ise risksiz grupta olduğu söylenebilir ancak kredi notu aralıkları minvalinde bir sonraki başlıktaki ayrıntılı değerlendirmemiz; çok daha doğru ve sizin için de daha ayrıntılı bir tablo sunacaktır.

Kredi Notlarının Anlamı

Kredi notlarının 0 ila 1900 bandında bulunabileceğini söylemiştik. Bu puanlamalar aynı zamanda kredi notu aralıklarını da zamanla yaratmıştır. KKB’nin bireysel kullanım için açtığı bir kuruluş olan Findeks’te her birey kredi notunu rahatlıkla öğrenebilirken aynı zamanda aşağıdaki kredi notu anlamlarını da buradan yararlanarak çıkarabiliyoruz.

Rahatlıkla kredi çekmek için kişinin kredi notu 1500 ve üzeri olmalıdır. Kredi notu dağılımı bankalarca şu şekilde görülmektedir.

  • 1700 ile 1900 arası çok iyi
  • 1500 ile 1699 arası iyi
  • 1300 ile 1499 arası az riskli
  • 800 ile 1299 arası riskli
  • 799 ve altı çok riskli

1-799 puan aralığı

1-799 Puan arasında bir kredi notuna sahipseniz, KKB puanınız “en riskli” grubunda yer almaktadır. Bu grupta herhangi bir kredi ürününden faydalanamayacağınız gibi, en küçük bankacılık hizmetinin verirken bile her banka şüphesiz tarafınıza şüpheyle yaklaşacaktır.

Bu sebepten, kredi notunuzu bir şekilde yükseltmenin yolunu en kısa sürede bulmak en iyi yollardan bir tanesidir. Kaldı ki, kara listeye girmeniz de bu puan aralığında epey mümkün görünmektedir. Muhtemelen yapmadığınız banka ödemeleri yüzünden kredi notunu bu hale gelmiş olabilir.

800-1299 puan aralığı

800-1299 Puan arasında bir kredi notuna sahipseniz, Findeks ve KKB’ye göre “orta riskli” grupta bulunuyorsunuz.

Riskin hala devam ettiği söylenebilir ve küçük çapta ihtiyaç kredisi çekmek için dahi bankalar tarafından hala “şüpheli” durduğunuz da bu puanla aşikardır. Bu sebepten, kredi notunuzu yükseltmenin yollarını yine, aramanız ve ödemelerinizi düzenli hale getirmeniz gerekmektedir.

1300-1499 puan aralığı

1300-1499 Puan arasındaki kredi notunuz ise Findeks için “az riskli” grup olarak bilinir ve insanlar bu grupta ihtiyaç kredisi kullanımını gayet rahat bir biçimde yapabilirler.

Kara listeden hayli uzaklaşan bireyler; bu grupta olduğuna göre ödemelerini kısmen düzensiz yapmakta ve geçmişe yönelik hatalarını bi’ hayli törpülemiş olurlar. Dolayısıyla taşıt kredisi ve konut kredisi gibi büyük meblağlı kredilerde bireylerden kefil istense de, bunların dışındaki herhangi bir durumda krediler bireylere sağlanabilir.

1500-1699 puan aralığı

1500-1699 Puan arasındaki kredi notları için ise “iyi” kümesinin bulunduğunu söyleyebiliriz. Findeks’e göre iyi kümesindeki her birey, bankacılık faaliyetlerini gerektiği gibi yürüten bireydir.

Bu müşteriler, bankalardan diledikleri hizmeti alabilirler ve her dönem kişiye özel teklifler de bankalar tarafından kendilerine sunulabilir.

1700-1900 puan aralığı

1700-1900 Puan arasında bir kredi notunuz varsa Findeks’e göre “çok iyi” kümesinde yer alıyorsunuz ve bu kümenin dilediğinizi yapmak için mükemmel olduğu aşikar. Bakıldığında, Türkiye’de bu grupta yer alan banka müşterisi sayısı epey azken; bu tür bireyler bankacılık faaliyetlerini mükemmel biçimde yürütmektedirler.

Taşıt kredisi, konut kredisi ve benzeri teklifleri diledikleri zaman anında değerlendirebilir ve bu kredileri koşulsuz şartsız kullanabilirler.

Kredi Notum Kaç Olursa Kredi Çekebilirim?

Kredi notunuz 1000 puan ve üzerinde olursa, Findeks’e göre rahatlıkla kredi çekmeye başlayabilirsiniz ancak bankaların prensiplerinin de değişiklik gösterdiğini belirtelim.

Özellikle bazı bankalar, zor kredi verebiliyorlar ve kredi başvurularında puanınız 1000 ile 1400 arasındaysa muhakkak gelir belgesi ve benzeri belgeleri talep edebiliyorlar. Bu sebepten, olabildiğince iyi araştırıp kolay bir biçimde kredi verebilecek bankaları bulmanızda ve bunlara başvuru gerçekleştirmenizde fayda var.

1000 ve üzeri kredi notu bulunan her birey, rahat bir biçimde küçük meblağlı ihtiyaç kredileri kullanabilir ve herhangi bir problem olmaksızın bu kredinin ödemesini yaptığı takdirde; kredi notu da doğru orantıyla yükselir.

Günümüzde pek çok insanın kredi notunu yükselttikten sonra, krediyi alıp ödemeleri geciktirdiği görülmektedir ve bunun yapılması, maalesef pek çok insanın tekrar kredi almasını zorlaştırmaktadır. Zira bir kez yükseltildikten sonra, tekrar düşürülen kredi notunun kolay kolay tavana ulaşamayacağını bilmenizde fayda var.

Siz de, 1000 puan ve üzeri kredi notunuzla dilediğiniz gibi kredi çekebilir ve bu kredileri dilediğiniz sektörde kullanabilirsiniz. Bakıldığında, 1400 ve üzeri kredi notlarında taşıt ve konut kredisinin teminat dahilinde verilebildiğini biliyoruz.

1000 Puan bandında herhangi bir bireyin ise taşıt ve konut kredisinden yararlanabilmesi epey zor görünüyor. Yine de, yukarıda belirttiğimiz gibi iyi bir araştırmayla kolay kredi prensibiyle yönetilen bankalara başvuru yapmanız halinde, mutlu sona ulaşmanız zor olmayacaktır.