OffShore (Kıyı) Bankacılığı Nedir?




Kıyı bankacılığı diğer adıyla off-shore bankacılık ülke dışında sağlanan fonların yine ülke dışında kullandırılmasını amaçlayan ve o ülkeye ait yasa ve yönetmeliklerden bağımsız olan serbest bankacılık olarak tanımlanabilir.

Özellikle 1960’lardan sonra dünyanın büyük finans merkezleri için iyi bir yatırım ve gelir kaynağı, uluslararası fonlari için ise bir ara geçiş olmaktadır. Uzak Doğu’da Hong-Kong ile Singapur, Ortadoğu’da Bahreyn, Pasifik’te Cayman Adalaları ve Bahamalar en önemli off-shore bankacılık merkezlerindendir.

Bu tür bankalara yatırım yapan diğer bankalar ve yatırımcılar vergi yükümlüsü olmadıkları için de off-shore merkezlerine vergi cenneti de denebilir. Off-shore bankaları yani kıyı bankaları yatırımcılarının mevduatı karşılığında merkez bankalarına karşılık yatırmaktan kurtulurlar. Yükümlülükleri az olduğu için de bilançolarından yüksek kar elde ederler.

Dolayısıyla bir ülkenin yatırımcısı off-shore bankacılık kullanarak daha yüksek getiri elde ederken ülkesinin vergi mükellefiyetinden kurtularak da bir anlamda yaşadığı ülkeye finansal açıdan zarar vermiş olur.

Avantajlar

  • Yatırımcılar mevduatları karşılığında, merkez bankasına sıfır faizle karşılık yatırmaktan kurtulurlar.
  • Tasarruf mevduat sigorta fonuna prim ödemezler.
  • Bu tür bankalar daha yüksek faiz vadettikleri için mevduat çekerler.
  • Hesaplar yurtdışında gösterildiğinden, resmi denetimden kaçarlar ancak parayı ülke içinde kullanabilirler.
  • Yükümlülükleri az olduğu için de bilanço karlarını arttırırlar.

Buna karşılık milli devletler kıyı bankalarına yatırılan fonlar için büyük kayıplarla karşılaşmaktadırlar. Bu kayıpları da şu şekilde sıralamak mümkündür:

  • Ülke vergi kaybı ile karşılaşır.
  • Merkez bankası kanuni karşılık toplayamaz, tasarruf mevduatı sigorta fonuna prim alamaz, bunun sonucunda da para politikası araçları etkisizleşerek istenilen sonuçları veremez hale gelir.
  • Merkez bankası otoritesini ve güvenini, denetim organları denetim imkanlarını, hazine de tam rekabeti sağlayamadığı için hem etkinliğini hem de denetim yollarını kaybeder.

Yorum yazın